Ekspert kredytowy Pośrednictwo kredytowe - kredyty hipoteczne, konsumenckie, analiza kredytów walutowych

„Weź kredyt hipoteczny na 30 lat, a potem regularnie nadpłacaj – to niższe koszty i większa elastyczność”.

Brzmi rozsądnie, bo:

1. Niższa rata miesięczna – daje poczucie bezpieczeństwa. Jeśli zepsuje się samochód lub pojawi się nagły wydatek, łatwiej spłacać niższe raty przez 30 lat niż wysokie raty krótszego kredytu.
2. Możliwość nadpłat – nadwyżki finansowe można przeznaczać na wcześniejszą spłatę kapitału, co w teorii zmniejsza łączny koszt odsetek.
3. Elastyczność finansowa – w razie potrzeby pieniądze, które mogłyby pójść na wyższą ratę, pozostają w portfelu kredytobiorcy i można nimi swobodnie dysponować.

To właśnie dlatego ta strategia zyskała taką popularność w mediach, blogach finansowych i social mediach.

Rzeczywistość: dlaczego to działa inaczej?

1. Nadpłaty to często impuls, nie systematyczna strategia

Według danych Biura Informacji Kredytowej (BIK):

• W 2022 r. Polacy nadpłacili kredyty mieszkaniowe na kwotę 22,8 mld zł, czyli prawie trzykrotnie więcej niż w 2021 r. (8,4 mld zł).
• W 2023 r. wartość nadpłat spadła do ok. 16,7 mld zł.

Co istotne, BIK raportuje głównie duże jednorazowe nadpłaty (min. 10% kapitału). Mniejsze, regularne nadpłaty miesięczne często nie są uwzględniane w statystykach. [Źródło: BIK, Bankier.pl]

Wniosek: zakładanie, że większość kredytobiorców będzie konsekwentnie nadpłacać przez 20–30 lat, jest ryzykowne.

2. Spłaty całkowite często to refinansowanie

Znaczna część tzw. wcześniejszych spłat polega na przeniesieniu kredytu do innego banku – z korzystniejszą marżą, niższymi prowizjami lub innymi warunkami. Statystyki traktują to jako spłatę całkowitą, choć zadłużenie w praktyce pozostaje. [Źródło: BIK, ZBP, KNF]

Wniosek: wiele „spłat całkowitych” nie oznacza faktycznej redukcji długu – to zmiana instytucji finansowej.

3. Spadek stóp procentowych zmniejsza motywację do nadpłat

Gdy stopy są wysokie, rata boli bardziej, więc kredytobiorcy częściej decydują się na nadpłatę. Gdy stopy spadają, presja znika – i większość przestaje dokładać dodatkowe środki. Dane BIK pokazują, że rekord nadpłat przypadł na 2022 r. przy wysokich WIBOR-ach, a w 2023 r. ich liczba zmalała.

Wniosek: strategia „weź kredyt na 30 lat i nadpłacaj” działa tylko przy wysokiej motywacji do nadpłat – która w praktyce nie utrzymuje się przez dekady.

4. Łączny koszt odsetek – w praktyce znaczny

• Dłuższy okres spłaty = niższa rata, ale wyższy łączny koszt odsetek.
• Zakładanie, że nadpłata uratuje wariant 30-letni, to gra na założeniach – które często się nie urzeczywistniają.

Podsumowanie

Strategia „Weź kredyt na 30 lat i nadpłacaj” jest kusząca, ale w dużej mierze opiera się na:

• oczekiwaniach, że nadpłaty będą regularne przez całe 20–30 lat,
• danych o całkowitych spłatach, które w rzeczywistości obejmują refinansowanie,
• motywacji kredytobiorcy, która słabnie przy spadających stopach.

W praktyce krótszy okres kredytu często oznacza niższe całkowite koszty – nawet jeśli miesięczna rata jest wyższa.

Źródła: BIK, Bankier.pl, ZBP, KNF, NBP